Hey {{first_name}} 👋,
Een werkgeheugenmodule van 32 GB kostte in september gemiddeld € 385. In oktober was dat € 479. Bijna een kwart duurder, in één maand. En het zakt voorlopig nog niet: begin november kostte zelfs de goedkoopste kit van 32 GB in Nederlandse winkels € 492.
Dat klinkt misschien allemaal als iets voor mensen die zelf computers bouwen, maar je merkt het ook als je gewoon een telefoon of laptop koopt. Samsung verhoogde recent in Nederland de prijzen van een hele reeks Galaxy-telefoons. En laptopfabrikanten waarschuwen al dat zij volgen.
Wie al wat langer meekijkt, krijgt misschien een déjà vu. Het is niet de eerste keer. Alleen is er deze keer iets anders aan de hand.
Duik er maar in👇
🔋 Black Friday-deals op thuisbatterijen, alleen echte kortingen
Rond Black Friday staat overal “korting” op, maar vaak is de prijs vooraf eerst omhooggegaan. Op Thuisbatterijgids houden we daarom de deals bij van onder meer Zendure, Anker SOLIX, Marstek, HomeWizard en EcoFlow. Een deal komt alleen op de lijst als de prijs onder de laagste prijs van oktober ligt, of minstens 3% en € 15 lager is dan 30 dagen eerder.
Dus, check die echte deals!
Wat er nu gebeurt
Elk apparaat heeft geheugen nodig. Werkgeheugen om apps te laten draaien. Opslag om je foto's en bestanden te bewaren. Bijna al dat geheugen komt van drie bedrijven: Samsung, SK Hynix en Micron. Werkgeheugen en opslag zijn allebei duurder geworden, maar werkgeheugen het meest.
Die drie partijen hebben een nieuwe grote klant: AI. De datacenters waar ChatGPT, Gemini en andere AI-diensten op draaien, slokken enorme hoeveelheden geheugen op. Daar verdienen de fabrikanten meer aan dan aan het geheugen in jouw laptop. Dus gaat een steeds groter deel van hun fabrieken naar speciaal AI-geheugen. Voor gewone apparaten blijft minder over.
In de winkel zie je dat al terug. Samsung maakte in zijn eigen webwinkel de Galaxy A57 € 50 duurder en de A37 € 40. De goedkope Galaxy A17 ging zelfs van € 199 naar € 249. Ook de Galaxy S26-serie kost nu zo'n € 100 meer. Bij laptops verwachten fabrikanten zelf de grootste sprong: 15 tot 20 procent in de tweede helft van dit jaar.
Er is ook nog een ander trucje. Dezelfde prijs, maar minder geheugen erin. Goedkope apparaten komen weer uit met 4 GB werkgeheugen. Dat is te weinig voor een laptop waar je prettig op werkt.
Sam Altman wil je geheugen
Hoe groot die geheugen-honger is, liet Sam Altman eind oktober horen. Hij is de baas van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. In de podcast Cheeky Pint zei hij dat het eigenlijk "vrij slecht" is dat iedereen een stuk van het schaarse geheugen van de wereld in zijn eigen computer heeft zitten. Daar wordt het volgens hem maar zo'n 5 procent van de tijd gebruikt. In een datacenter wordt hetzelfde geheugen veel beter benut.
Dat viel niet goed. OpenAI sloot vorig jaar zelf afspraken met Samsung en SK Hynix over enorme hoeveelheden geheugen voor zijn datacenters. Volgens schattingen gaat het om bijna 40 procent van wat er wereldwijd gemaakt wordt. Elon Musk lachte hem uit en Altman noemde zichzelf op X een tijdje "Ram Altman". Een paar dagen later schreef hij dat zijn woorden uit hun verband waren gerukt. Hij wil juist dat er veel meer geheugen komt en dat mensen zoveel in hun computer stoppen als ze willen.
Eerlijk is eerlijk: hij reageerde op een vraag over AI die je op je eigen computer draait, niet over gamers of gewone laptops. Maar de boodschap die blijft hangen, is wel duidelijk. Als er te weinig geheugen is, wil AI het hebben. En AI kan meer betalen dan jij.
Dit gebeurde al eerder
Een tekort dat de prijzen opdrijft, is in de techwereld niks nieuws. Drie keer in de afgelopen tien jaar:
Videokaarten, 2020 tot 2022 - Wie in die jaren een videokaart wilde kopen voor een gamecomputer, had pech. Door corona zat iedereen thuis te gamen. Tegelijk kochten cryptominers de winkels leeg, omdat ze met die kaarten munten als Ethereum konden 'delven'.
Het gevolg: begin 2022 betaalde je in Europa voor een nieuwe kaart nog ruim driekwart meer dan de adviesprijs. Toen Ethereum in september 2022 stopte met dat delven, verdween een groot deel van de vraag. Binnen een paar maanden zakten de prijzen hard.
Chips voor auto's, 2021 - Dat jaar lagen autofabrieken stil omdat ze geen chips konden krijgen. Ook VDL Nedcar in Limburg. Wereldwijd werden naar schatting miljoenen auto's minder gebouwd. De ANWB adviseerde om minstens een half jaar van tevoren naar een nieuwe auto te kijken.
Geheugen zelf, 2016 tot 2019 - Geheugen gaat al jaren in golven. Tussen 2016 en 2018 werd het ruim tweeënhalf keer zo duur. Daarna bouwden fabrikanten bij. In het eerste kwartaal van 2019 zakte de prijs met bijna 30 procent. Op de piek kopen was toen duur. Een jaar wachten scheelde flink.
Waarom het deze keer langer kan duren
Bij de videokaarten verdween de grote koper van de ene op de andere dag. Ethereum stopte met minen. Daarmee verdween een groot deel van de vraag.
Bij AI ligt dat anders. Techbedrijven blijven voorlopig miljarden steken in nieuwe datacenters. Die vraag verdwijnt niet in één klap. Het onderzoeksbureau IDC verwacht dan ook dat geheugen voorlopig niet meer zo goedkoop wordt als vorig jaar.
Dat betekent niet dat het voor altijd duur blijft. Fabrikanten bouwen nieuwe fabrieken. En de geschiedenis laat zien dat een tekort vroeg of laat omslaat in een overschot. Alleen weet niemand wanneer.
Wat betekent dat voor jou?
Vooral: niet in paniek iets kopen, maar ook niet eindeloos wachten op betere tijden. Een paar dingen om mee te nemen:
Heb je echt iets nodig? - wacht dan niet tot het weer goedkoper wordt, dat kan lang duren. Black Friday op 27 november, over ruim twee weken, kan helpen. Kijk wel met een prijsvergelijker wat een apparaat de afgelopen maanden kostte
Kijk verder dan de prijs - check hoeveel werkgeheugen erin zit. Voor mailen, browsen en streamen is 16 GB ruim genoeg. Een koopje met 4 GB is geen koopje
Vergelijk winkels - de prijsverhogingen van Samsung gelden in de eigen webwinkel. Bij veel andere winkels betaal je minder
Refurbished is een prima optie - een nagekeken apparaat met garantie, vaak een paar honderd euro goedkoper dan nieuw. Daar ging eerder een hele editie over
Doe langer met wat je hebt - een nieuwe accu of extra opslag maakt een oud apparaat vaak weer prima bruikbaar. En Windows 10 krijgt in Europa nog tot oktober 2027 gratis beveiligingsupdates
Tot slot
De videokaarten van 2021 zijn inmiddels gewoon weer te koop voor een normale prijs. Ook dit tekort gaat ooit voorbij. Maar AI is een grotere en taaiere klant dan een paar cryptominers.
Heb je dit jaar iets nieuws nodig? Zet het dan nu op je lijstje voor Black Friday en kijk alvast wat het normaal kost. Dan weet je straks of een aanbieding echt een aanbieding is.
