Hey {{first_name}} 👋,
Je kent het gevoel. Je praat over iets en een uur later zie je er een advertentie voor. "Mijn telefoon luistert mee!" Dat is al jaren de meestgehoorde tech-klacht.
Tot nu toe was het antwoord: nee, dat doet je telefoon niet. Maar deze week werd het ingewikkelder. Apple kondigde een horloge aan dat je gesprekken samenvat. En een onderzoek naar LG-tv's liet zien dat die meer data verzamelen dan je lief is.
Dus: luisteren je apparaten echt mee? Het korte antwoord: soms wel. Het langere antwoord: het is niet altijd wat je denkt.
Duik er maar in👇
Ik wil even iets met je delen…
Ik heb inmiddels ruim 160 nieuwsbrieven geschreven voor Nozie. Tijd voor een frisse wind. Binnenkort gaat de nieuwsbrief verder als Iets met Tech.
Dezelfde inhoud, maar een bredere naam die beter past bij wat we inmiddels allemaal behandelen. Iets met Tech is ook al ruim drie jaar de podcast die ik samen maak met Dimitry Vleugel.
En dat brengt me bij het tweede nieuwtje: Dimitry gaat ook meehelpen met de nieuwsbrief. Meer variatie, meer invalshoeken. Het platform wordt completer. Je krijgt nog steeds elke woensdag de nieuwsbrief, maar je gaat nog veel meer terugvinden op ietsmettech.nl
Wie luistert er allemaal mee in je huis?
Je slimme speaker staat de hele dag klaar voor een ‘Ok Google’. Je telefoon heeft een microfoon. Je tv herkent wat je kijkt. En sinds vorige week: je horloge kan je gesprekken samenvatten. Het was allemaal recent in het nieuws. En het gaat verder dan je denkt.
De Apple Watch luistert ook mee
Apple heeft vorige week de Watch Series 12 en Ultra 4 aangekondigd. Tussen de gezondheidsfeatures zat er eentje die opviel: Siri Recap. Het horloge luistert de hele dag mee met gesprekken om je heen en maakt daar samenvattingen van. Titels, kernpunten, het hele verhaal. Alles verschijnt in de Siri-app op je Watch.
Hoe dat technisch werkt: een chip in het horloge (de S11) detecteert spraak in de buurt. De audio komt in een beveiligde buffer die zichzelf continu overschrijft. Niets wordt opgeslagen als bestand. De audio gaat versleuteld naar je iPhone, waar spraakherkenning er tekst van maakt. Een lokaal taalmodel kort die tekst in en verwijdert de ruwe audio permanent. De ingekorte tekst gaat naar Apple's Private Cloud Compute voor de uiteindelijke samenvatting. Samenvattingen verdwijnen na zeven dagen, tenzij je ze opslaat. Geen letterlijke transcripten. Geen sprekerherkenning.
Apple heeft er technisch veel aan gedaan om het privacyvriendelijk te maken. De functie is opt-in (je moet hem zelf aanzetten). De verwerking gebeurt grotendeels op het apparaat zelf. Er is geen manier voor Apple om de audio te beluisteren.
Maar. Iemand naast je in een vergadering of op een terras kan zijn Watch aan hebben staan. Jouw woorden worden dan samengevat op het horloge van iemand anders. Zonder dat je het weet. Er is geen lampje of geluidje dat aangeeft dat Siri Recap actief is.
Voorlopig is het niet beschikbaar in de EU vanwege privacyregelgeving. Maar Apple bouwt er duidelijk op voort. Naast Siri Recap zijn er twee andere Audio Intelligence-functies aangekondigd: Live Rewind (15 seconden terugspoelen in een gesprek via de Digital Crown) en automatische muziekherkenning via Shazam. Het horloge wordt steeds meer een passieve meelezer van je omgeving.
Je LG-tv stuurt meer dan je denkt
Rond dezelfde tijd publiceerde techkanaal Gamers Nexus een onderzoek naar LG smart-tv's. Ze analyseerden het netwerkverkeer en ontdekten dat LG-tv's flink wat data versturen.
Drie dingen vallen op. Ten eerste: ACR (Automatic Content Recognition). Via een functie genaamd Live Plus herkent je tv, wat er op het scherm staat. Audio-fingerprinting, vergelijkbaar met hoe Shazam muziek herkent. Dat levert volgens het onderzoek zo'n 4 GB aan data per maand op. Ten tweede: netwerkdata. Je IP-adres, wifi-naam, signaalsterkte en informatie over andere apparaten op je netwerk. Telefoons, smartwatches, thermostaten. Tot 38 verschillende apparaattypen. Ten derde: de microfoon. Volgens Gamers Nexus blijft die actief tot 15 seconden na het laatste spraakgeluid. Ook in standbymodus (scherm uit, stekker erin). LG ontkent dit en zegt dat de microfoon alleen reageert op een woord of druk op de knop. Gamers Nexus publiceerde een gedetailleerde weerlegging.
Wereldwijd gaat het om zo'n 216 miljoen LG smart-tv's (ik heb er zelf ook één).
Wat je kunt doen: Live Plus uitzetten in de tv-instellingen helpt voor de ACR-data. Maar de betrouwbaarste optie volgens de onderzoekers: je tv helemaal loskoppelen van internet en een losse streamingbox gebruiken (Chromecast, Apple TV, Fire TV Stick). Dan is je tv gewoon een scherm.
Waar komt het meeluistergevoel vandaan?
Je telefoon luistert in veruit de meeste gevallen niet mee voor advertenties. Dat schreef ik eerder in Je praat over vakantie, je ziet vakantie-ads. Hoe kan dat? en het klopt nog steeds. Maar waarom voelt het dan zo echt? Daar zijn concrete verklaringen voor.
Tracking weet meer dan je microfoon - Apps en websites volgen je zoekgeschiedenis, locatiedata, koopgedrag en je sociale netwerk. Dat profiel is zo gedetailleerd dat adverteerders niet hoeven mee te luisteren. Ze voorspellen simpelweg wat je wilt op basis van wat je doet. Vorige week scrollde je langs een Reel over Griekse eilanden. Of je partner googelde "goedkope vluchten mei". Je bent het vergeten, maar het advertentienetwerk niet.
Zelfde wifi, zelfde advertenties - Als jij en je partner op hetzelfde wifi-netwerk zitten, koppelen advertentienetwerken jullie aan elkaar. Je partner zoekt iets op de laptop, jij krijgt de advertentie op je telefoon. Google en Meta weten dat jullie op hetzelfde adres wonen en waarschijnlijk samen op vakantie gaan. Dat heet "household targeting" en het is volkomen legaal. Jij ziet de advertentie, maar het was je partner die het signaal gaf.
Het Baader-Meinhof effect - En dan is er iets psychologisch. Zodra je ergens aan denkt, ga je het overal zien. Die advertenties stonden er waarschijnlijk al dagen, maar je scrollde erlangs zonder ze op te merken. Na dat gesprek over vakantie valt alles met reizen ineens op. Je brein filtert informatie op basis van wat relevant is. En na een gesprek is alles met dat onderwerp ineens relevant.
Smart speakers: niet helemaal onschuldig - Smart speakers als de Amazon Echo en Google Home luisteren continu naar een wake-woord ("Alexa", "Hey Google"). Dat is een klein stukje audio dat lokaal verwerkt wordt. Maar na het wake-woord wordt je vraag naar de cloud gestuurd. Amazon en Google hebben in het verleden toegegeven dat medewerkers fragmenten beluisterden om de spraakherkenning te verbeteren. Dat is inmiddels aangepast, maar het laat zien: "we luisteren niet mee" is zelden het hele verhaal.
Wat verandert er nu?
Het verschil met vroeger is dat de grens verschuift. Apple bouwt nu bewust een meeluisterfunctie in een horloge. LG verzamelt audio-fingerprints van je tv-scherm. Het zijn verschillende dingen (samenvattingen maken vs. advertentiedata verzamelen) maar het resultaat is hetzelfde: je apparaten nemen meer waar dan je denkt.
Het verschil zit in de transparantie. Apple maakt Siri Recap opt-in met uitgebreide privacymaatregelen. LG had Live Plus standaard aan staan zonder dat de meeste eigenaren dat wisten. En dat is precies waarom het meeluistergevoel zo hardnekkig is: je weet niet wat er aan staat. Je merkt het pas als iemand het onderzoekt.
We hadden het hier ook over in de laatste aflevering van de Iets met Tech podcast: luister hier
Tot slot
Het meeluistergevoel blijkt steeds vaker terecht te zijn. Niet altijd op de manier die je denkt (je telefoon neemt je gesprekken niet op voor advertenties), maar wel op manieren die er dichtbij komen. Een horloge dat je vergaderingen samenvat. Een tv die 4 GB aan kijkdata per maand verstuurt.
Wat je kunt doen: check je instellingen. Zet Live Plus uit op je LG-tv. Weet dat Siri Recap bestaat (ook al is het nog niet in de EU). Gebruik een losse streamingbox als je je tv dom wilt houden.
